Owrzodzenia goleni w 70 - 80% przypadków są następstwem chorób żył (
przykładowe zdjęcia). Zaledwie co piąte owrzodzenie ma inną przyczynę, np. owrzodzenia niedokrwienne, pourazowe, neuropatyczne, infekcyjne, nowotworowe czy spowodowane chorobą skóry (np. pyoderma gangrenosum, scleroderma, necrobiosis lipoidica).
W etiopatogenezie owrzodzenia żylnego najistotniejszą rolę odgrywa nadciśnienie żylne. Dlatego każdy ze sposobów leczenia musi prowadzić do:
- do obniżenia ciśnienia żylnego w chorej kończynie
kompresoterapia
drenaż ułożeniowy
ćwiczenia ruchowe
- likwidacji zakażenia
antybiotyki i postępowanie przeciwzapalne
niesterydowe leki przeciwzapalne
- poprawy mikrokrążenia
leki flebotropowe
leki reologicznie czynne
antykoagulanty
- higieny owrzodzenia
Bezwzględnym warunkiem zagojenia się owrzodzenia jest zniesienie obrzęku chorej kończyny. W początkowym okresie leczenia obrzęku kluczem do postępu w gojeniu jest zakładanie na nogę specjalnego bandaża elastycznego (w ciągu dnia lub przez całą dobę - w zależności od schorzenia i aktywności życiowej chorego). Dobór bandaża zależny jest także od etiologii owrzodzenia i wskaźnika kostka-ramię. Przy komponencie tętniczej bandaże elastyczne nie są dobrze tolerowane i można wtedy zastosować tzw. buty klejowe Unna z otworem wyciętym nad owrzodzeniem.
Pończochy elastyczne w leczeniu owrzodzeń mają mniejsze zastosowanie. Wysięk i produkty oczyszczania owrzodzenia mogą łatwo niszczyć drogie pończochy. W przypadku trudniej gojących się owrzodzeń można zastosować przerywany masaż pneumatyczny przy pomocy specjalnego aparatu.
Leczenie miejscowe owrzodzenia ma drugorzędne znaczenie. Może prowadzić do alergizacji, a stosowane przez dłuższy czas niszczy ziarninę (głównie środki antyseptyczne).
Poniższe zdjęcie pokazuje nietypowe owrzodzenie, leczone zachowawczo bez efektu przez kilkanaście miesięcy. Po przejęciu leczenia pierwszym etapem była likwidacja obrzęku. Wygląd budzący podejrzenie przemiany nowotworowej zweryfikowano histopatologicznie badając wycinek - nie stwierdzono procesu rozrostowego.Następnie doprowadzono do oczyszczenia owrzodzenia i położono przeszczep skóry. Na zdjęciu widać efekt leczenia po 3 miesiącach.
